Choose Language
nl gb
Tours in Flores Indonesia

Gastenboek

Gastenboek

Posted by Sien & Quinten on
Wat hebben wij genoten van Harry zijn gevoel voor humor. We hebben samen met Harry 10 dagen doorgebracht en niet één dag zat hij ons in de weg. Hij gaf ons voldoende ruimte om onszelf te kunnen zijn en tegelijkertijd stond hij steeds paraat wanneer we hem nodig hadden om iets te vertalen (vele locals spreken geen Engels) of om iets te kopen maar ook heeft hij ons geholpen met het verlengen van ons visum. Binnen de 24h was het gepiept. Zonder Harry was het nooit gelukt.
Ik denk te mogen zeggen dat we door Harry en samen met Harry het échte leven op Flores hebben meegemaakt.
Heel indrukwekkend was de begrafenis van een oom van Harry waar we ook deelgenoot van mochten zijn.

Kortom, zoek je een betrouwbare en vrolijke gids / chauffeur (die ook nog eens héél goed Nederlands spreekt), aarzel dan niet en contacteer Harry (he is the best!).

Thank you Harry for the beautiful time we've spent together. See you soon :-)

Good luck with everything and give our regards to your wife and children!
Posted by Pip on
In de zomer van 2018 hebben mijn man en ik samen met onze drie zoontjes een fantastische reis gemaakt op Flores. Harry was onze gids en dat is zeer goed bevallen. Hij heeft veel kennis van het eiland en is er terecht heel trots op. Zelfs na 8 dagen waren wij Harry niet 'zat'. Ten eerste is er zoveel moois te zien (fantastische ongerepte natuur) en daarnaast is Harry de perfecte gids. Hij is er als jij dat wil en kan heel veel vertellen over het eiland en de mensen maar hij laat je genoeg 'vrij' om je eigen ding te doen. Daarnaast spreekt hij perfect Nederlands, hij maakt zelfs Hollandse grapjes en was hij ontzettend leuk met onze zonen.
Wij hebben de reis met hem uitgestippeld (via email, houd er rekening mee dat hij niet altijd toegang heeft tot email) en hebben zelf onze accommodatie geregeld (zo voorkom je evt. teleurstellingen door verschillende opvattingen over standaarden en kwaliteit). Een aantal maanden van te voren hebben wij een aanbetaling via Western Union gedaan en de rest betaald bij aanvang en einde reis.
Houd er rekening mee dat er maar 1 doorgaande weg is op Flores. Dit houdt bijv, in dat als je met Harry afspreekt in Labuan Bajo hij eerst 2 dagen moet rijden. Het is vervelend als hij op het laatst zijn reis moet omgooien of als afspraken worden verzet. Van Labuan Bajo rijdt hij je in ongeveer 8 dagen richting Maumere of andersom. Dit houdt in dat planningen niet zomaar kunnen worden omgegooid. Daarnaast zal iemand van Flores niet gauw nee zeggen. Dus als je iets wil of wilt weten wat beter is om te doen, vraag dan wat zou jij doen.
Flores is een geweldig eiland en met een gids als Harry wordt het een topbeleving! Aarzel niet...
Heel veel plezier.
Posted by Katelijne on
Apa Kabar?!
Een tijdje terug maakte ik met een groep een rondreis door Flores, Lombok en Bali. Flores is het authentieke Indonesië, dat je als reiziger zeker gezien moet hebben. Harry deelt op een enthousiaste manier zijn kennis over het eiland en het land, en zorgt terwijl dat de hele reis verloopt zoals je zou willen dat een reis verloopt. We bezochten op Flores samen met Harry traditionele dorpjes, weeshuis, warmwaterbronnen, vulkanen, rijstvelden, traditionele marktjes, palmwijndistillerij, idyllische stranden, ... Een toptijd met een topgids!!
Posted by Rob en Ginny Hendrickx, Almere NL on
Onze reis op Flores van Maumere in het oosten naar Labuan Bajo in het westen was een schitterende reis. Onze voorbereiding begon al in januari 2018. Ons contact met travelflores.com begon met een emailbericht. Omdat eerdere reviews ons al direct positief stemde, hebben wij direct via sms berichten en email onze reis verder voorbereid en besproken met de fantastische nederlands sprekende gids Harry Hago.
Een 11 daagse trip heeft ons veel geleerd over Flores. De prachtige reis met soms moeilijk begaanbare wegen was van begin tot eind een aaneenschakeling van verrassingen. Zo geweldig veel kennis en deskundigheid welke Harry Hago ten toon spreidt gaat alle verwachtingen te boven.
Naast Harry de professionele en gecertificeerde gids reden wij met chauffeur Yuliyus 11 dagen lang door Flores. De persoonlijke aandacht, veiligheid en klantvriendelijke opstelling van gids en chauffeur was grenzeloos.
Attentheid en volop ruimte om de reis samen in te vullen bracht ons een onvergetelijke vakantie.
De deskundigheid van Harry als gids, zijn uitgebreide kennis van natuur, cultuur, geschiedenis en religie geeft hem de eer om hem de titel "een wandelende encyclopedie" te geven.
Harry Hago kent iedereen op het eiland en geeft je de kans om af te wijken van de begaande paden. Hij brengt je daar waar je niet zou verwachten. Telkens een fantastische verrassing en met veel respect en humor biedt hij een schat aan informatie.
Wij zijn met Harry Hago en chauffeur Yuliyus in juni 2018 vrienden geworden.
Een aanrader om met deze twee kanjers je droomreis te maken.
Voor info en advies ben ik te allen tijde bereid u over onze reis te vertellen.
Ons emailadres is bekend bij info@travelflores.com
Posted by truus on
We zijn terug van mooie vakantie backpacken in Indonesie. (Flores/bali)
Op het vliegveld kwamen wij in contact met Harry en hebben met hem in 4 dagen een autotrip gemaakt van Maumere naar Lubuan Bajo. Dit was perfect geregeld. Hij luisterde heel goed wat wij wilden zien en doen. We hadden niets van te voren geregeld. De prijs is heel redelijk voor een gids die 24 uur voor je klaar staat.

truus verwaijen
Posted by Robert en Josephine on
Wij hebben in October 2016 Harry geboekt om ons Flores te laten zien. We werden opgehaald van het vliegveld door een andere gids welke hij had gevraagd ons op te halen omdat hij nog niet terug was van een eerdere excursie. Met hem alvast de eerste trip gemaakt. Harry kwam hem de volgende dag aflossen. We hebben een onvergetelijke reis gemaakt over een ongerept prachtig eiland. Harry heeft ons heel erg veel verteld over de geschiedenis en de natuur. Alles was tot in de puntjes geregeld, we hebben heerlijk gegeten in lokale restaurantjes. Zonder Harry hadden we Flores nooit zo goed leren kennen. Echt fantastisch!
Nogmaals bedankt en de hartelijke groeten Robert en Josephine.
Posted by Willy & Soraya on
Honeymoon in Flores
Als koppel 'van de 2de leg' hadden we, tegelijkertijd met het vastleggen van de huwelijksdatum, Indonesie uitgekozen als bestemming van onze huwelijksreis. We zijn op 12/09 vanuit A'dam afgereisd naar Denpassar en op 02/10 terug thuis gekomen na Bali en Flores te hebben rondgereisd. Informatie over Bali verschaffen is zinloos want dit land staat overal voluit beschreven. Daar er echter over Flores weinig info te vinden is, vonden wij het misschien wel een goed idee om onze ervaringen en belevenissen neer te schrijven. We geven hierbij ook enkele tips mee. Een eerste tip is aan reizigers die van luxe hotels en stranden houden: dit type reiziger hoeft dit verslag niet verder te lezen want op Flores is geen materiele rijkdom te vinden, geen sjieke hotels en winkel straatjes of westers eten. Hier vindt je alleen authentieke schoonheid van cultuur en natuur, en de charme van de arme bevolking en lokale eetgewoonten.
Dag 1: Denpassar-Maumere-Moni
Wings Air brengt ons na een vlucht van 2uur veilig in Maumere. Het vliegtuig zit niet eens half vol, het is duidelijk dat dit enerzijds niet de vakantiebestemming bij uitstek is en anderzijds reizen we net buiten het hoogseizoen. Terwijl we in de aankomst terminal wachten op onze bagage, profiteert mijn kersverse vrouw van dit monent om even naar toilet te gaan. Wanneer zij terugkomt is onze bagage gearriveerd en besluit ik eveneens even gebruik te maken van deze luchthaven faciliteiten. Mijn vrouwtje blijft nu even alleen bij de bagage achter en zodra alle andere 'toeristen' uit de aankomsthal vertrokken zijn, wordt ze overvallen door een dozijn lokale 'gidsen' die hun taxidiensten willen aanbieden. Gelukkig komt Harry Hago, de nederlands sprekende gids wie wij op voorhand reeds geboekt hadden, mijn vrouwtje ter hulp. Mocht Harry hier niet zijn geweest dan zou ik bij mijn terugkeer van de openbare infrastructuur misschien alleen nog wat bagage hebben teruggevonden. Nu staat mijn vrouwtje ongeschonden en blij te pronken naast haar beschermer. Harry is een kleine man met een bijna gitzwarte huidskleur, kortgeknipt kroezelhaar en een vriendelijke lach welke zijn hagelwitte tanden ontbloot. Op het bordje dat hij vasthoud prijkt mijn naam, "Welkom op Flores" zegt hij terwijl hij me vriendelijk de hand reikt. Terwijl Harry de wagen van de parking haalt, worden wij buiten het luchthaven gebouw -dat niet groter is dan het gemiddeld belgisch gemeentelijk treinstationnetje- gekeurd door de monsters die zonet mijn vrouwtje wilden molesteren. Van zodra Harry met zijn auto in aantocht is, veranderen deze monsters in vriendelijke en hulpvaardige mensen en laden onze bagage zorgvuldig in de koffer van Harry's wagen. Het moge duidelijk zijn: Harry is hier een gekend en voornaam persoon.
Harry vraagt of we direct naar ons hotel in Moni willen rijden of dat we onderweg nog wat van de lokale bijzonderrheden willen meepikken, wij opteren voor het tweede. Harry rijdt ons naar de vissershaven van de hoofdstad. Terwijl we Maumere doorkruisen vertelt Harry over zijn stad. Harry is opgegroeid bij zijn ouders in de bergen maar hier heeft hij school gelopen en woont hij nu met zijn vrouw en kinderen.
De vissershaven is 'speciaal'. De woningen zijn opgetrokken uit hout en bamboe en staan op palen in het water gebouwd. Dit zijn geen huizen. Dit zijn zelfs geen hutjes. Deze passen meer in de categorie van krotwoningen. We zien kinderen op het water dobberen in een geimproviseerd bootje dat lijkt op een mini badkuip. Het is gemaakt van piepschuim. Isomo! Wat verder staat er weer zo een knaapje te balanceren op 'zijn' surfplank van isomo. Harry verteld ons dat deze mensen geen 'originals' zijn maar inwijkelingen vanuit Sulawesi. Een knaapje, max 10 lentes jong, dat vanuit de badkuip naar ons toe is gezwommen, klimt aan wal en roept: "foto! foto!". We maken een foto van hem en, nadat hij de foto heeft gezien, verdwijnt hij met een achterwaarste salto weer in het sop. We wandelen verder door de haven de pier op en aanschouwen de houten schepen. De meesten zijn visserssloepen maar er zijn ook enkele handelsschepen bij die Maumere en andere eilanden bevoorraaden. Wat verder worden er houten balken, met de hand natuurlijk, een voor een van een schip op een vrachtwagen over geladen. We ontmoeten weer een groepje kinderen waarvan eentje in ieder hand een vis vasthoud. "foto, foto!" We nemen een aantal foto's en tonen hen deze welke met een enorme lachpartij beantwoord worden.Wat verder staat een man in een klein houten bootje in het binnendok vis in zijn netten te jagen. De man gooit een stuk ijzer aan een koord in het water, haalt dit terug op, gooit het enkele meters verder terug in het water, enzovoorts. Hij is hier op jacht naar sardientjes. Wat een job! Een aantal kids springen in het water om hem te helpen. Alle kinderen worden hier als het ware in het water geboren en zij die niet zwemmen kunnen, zullen hier niet overleven. We stappen in en rijden de stad uit, richting Moni. De lach op de mond van deze mensen, "foto, foto!", en "Mister, wots your naim?" zullen ons nog lang bijblijven. Harry stelt voor om langs Sikka te rijden om de weefkunst 'ikat' te leren kennen en een houten oude kerk, gebouwd door de Portugezen, te bezoeken. Harry is een rustig chauffeur en stuurt zijn Daihatsu voorzichtig door de bochten en om de putten in de rijbaan. Hoewel het grootste deel van het traject geasfalteerd is, is het steeds uitkijken naar putten in de weg en naar materiaal van weg of berm werkzaamheden die aan de gang zijn, of geweest zijn of misschien nog uigevoerd moeten worden. Daihatsu is volgens Harry en heel goede wagen, net als alle andere wagens van japanse makelij. Indonesie heeft geen eigen automerk, het bouwt wel Toyota's under licence en deze hebben het Toyota logo op de achterklep en een Indonesian licence logo op de motorkap. Auto's van Zuid Korea zijn volgens Harry van minder goede kwaliteit en geven op dit eiland reeds na 2 jaar 'de geest'. Geesten komen nog vaker op dit eiland weer tot leven. In Sika aangekomen moeten we noodgedwongen onze plannen lichtjes wijzigen. Ons laatste bezoek aan een plaatselijke warung in Kuta gisteravond, zorgt nu voor de nodige ongemakken bij mijn teerbeminde. Na vorige nacht het toilet tot mijn beste vriend te hebben gemaakt, denk ik dat bij mij deze strijd gestreden is. Ik, alleen dus, maak een blitzbezoek aan de Portugese kerk. Een mooie kerk. Volledig in hout opgetrokken. Buitenmuren werden later in steen gemetst. Ik maak kennis met de eerste registratie wat meteen ook gelijk staat aan 'donatie'. Zoals we later zullen merken is dit een gebruik dat meer en meer zijn intrede heeft gemaakt. Vaak hebben deze donaties vaste tarieven en het lijkt ons beter deze om te dopen tot 'entree geld' of 'registratiekosten'. Met 'donatie' heeft volgens ons nog weinig te maken. We rijden nog even verder tot bij enkele Ikat vrouwen (donatie) maar mijn ondertussen half groen gekleurde wederhelft maakt ons duidelijk dat we beter doorrijden naar Moni. Even verder probeert Harry ons toch nog even langs het, volgens hem, mooiste strand van Flores te leiden. Koka lijkt slechts een goede 2 km van de hoofdbaan te liggen en daar mijn liefje haar groene tintje bijna kwijt is, stemmen we toe. De weg naar het strand, eigenlijk meer een pad, is smal en grotendeels gewoon verharde weg. Toch heeft hier iemand halverwege een soort van tolhuisje opgetrokken. Het mooiste strand heeft een prijs gekregen. Harry zegt dat hij op de terugweg zal betalen en de bareel, een veel te jong gekapt boompje, word geopend. We geven hier geen verdere beschrijving van het strand. Harry heeft overschot van gelijk en we hopen dat dit stukje paradijs ongerept mag blijven. We zetten onze weg verder en arriveren een half uurtje na zonsondergang op onze eerste overnachtingsplaats. De Kelimutu Eco lodge bied de beste accomodatie van de streek. Onze bagage wordt uitgeladen en naar onze kamer gebracht en tijdens het inchecken deelt men ons mee dat de boiler met vertraging werkt en we steeds even moeten wachten op warm water. De kamers zijn praktisch en heel eenvoudig. Na vijf minuutjes is er nog geen warm water, het begrip 'eco' begint ons te dagen. Het is een mooie dag geweest, we zijn moe, nemen een koud douche en kruipen onder de wol want morgen moeten we vroeg op.
Dag 2: Moni
De wekker loopt af om 03:45u, binnen een kwartier vertrekken we naar het hoogtepunt van Flores: zonsopgang bij de Kelimutu krater meren. De drie meren van deze uitgedoofde vulkaan, waarvan eentje zogezegd nog actief is, blijken ieder een aparte kleur te dragen welke bij zonsopgang heel duidelijk worden. In ieder meer leven de geesten van de overledenen verder. Harry verteld met kennis en passie welke geesten er in welk meer ronddwalen. Na een ritje van ongeveer drie kwartier heeft Harry ons veilig halverwegegebracht. Onderweg een 'donatie'. Nu nog een goed half uurtje bergop stappen. Toerista steekt weer de kop op bij mijn vrouwtje. Het is een moeilijke klim voor haar maar ze houdt zich sterk, hoedje af. Het is onmogelijk de schoonheid van de zonsopgang en kratermeren te beschrijven. We kunnen enkel bevestigen dat je deze trip, zelfs met toerista, niet mag laten liggen. Harry brengt ons terug naar onze lodge . Toerista is ook mijn lichaam nog niet uit dus we 'ontslaan' Harry voor de rest van de dag en besluiten het rustig aan te doen. Het is ondertussen half negen en kruipen eerst even terug onder de wol. Rond 13:30u worden we wakker en na een (koude) douche -ik begrijp niet wat mensen zo leuk vinden aan dat eco gedoe- wandelen we even naar het centrum van Moni om banaantjes en een brood te kopen. Het centrum van Moni bestaat uit een dertigtal huisjes opgetrokken langs de weg. De tijd heeft hier honderd jaar stil gestaan. De mensen, huisjes, winkeltjes. Je zal in dit verslag geen foto's terugvinden. Flores moet je zelf zien, beleven, inademen. We eten brood en banaantjes om de strijd tegen de toerista aan te gaan en ik start daarbovenop een antibioticakuur. We overlopen het verdere programma met Harry en spreken af om 's anderendaags om half negen onze expeditie verder te zetten. Onze tweede en laatste nacht in onze Kelimutu eco lodge gaat in.
Dag 3: Moni-Bajawa
Een goede nachtrust gehad, we voelen ons beter. Ontbijt, toast met confituur, heeft ons gesmaakt. We checken uit en Harry staat ons weer met een brede lach op te wachten. Of we ons beter voelen? Harry is echt wel een gentleman en aangenaam, warm persoon. We bevinden ons in de Lio regio en rijden naar Wologai, een authentieke campung die we volgens Harry zeker moeten bezoeken. Dit dorp is nog opgetrokken uit hutjes zoals in de oudheid. Traditie is hier geen hol begrip. Na de registratie mogen we verder het dorp in. Met uitzondering van 1 hutje waar 'papa' -een oudere man die het dorp bewaakt- en de kippen en honden die overal een vrije loop hebben, is het dorp verlaten. De houten hutjes zijn vooraan mooi besneden met tekeningen van bladeren, takken en paarden. Het dak van de hutjes bestaat uit palmboombladeren, blijkbaar goed voor een vijftal jaar beschutting. Het voorste gedeelte van de hutjes zijn open. Wij omschrijven dit gedeelte als de veranda van de woning. De hutjes verschillen van grootte en er zijn fraaie en minder fraaie. Paoa zit vooraan in de veranda, we maken enkele foto's en tonen hem deze. Dit vindt hij heel grappig en lacht zijn vijftal overgebleven bruine tanden bloot. Hierdoor en dankzij Harry -die blijkbaar door iedereen gekend en gewaardeerd wordt- mogen we van 'papa' ook binnen in zijn hutje een kijkje nemen. We doen ons schoeisel uit voor we de veranda betreden. Op beide deurposten, links en rechts van de voordeur, zijn vrouwenborsten gesculpteerd. Een 'must' om de vruchtbaarheid van alle vrouwen die in dit hutje wonen te verzekeren. De 'geesten' doen hier weer hun werk. Het hutje binnen is donker en bestaat, tegen de buitenwanden, uit een viertal slaapcompartimenten. Hier wonen dus vier families, iedere familie telt een vijf a negen personen. Een hoop volk dus dat hier op pakweg 16 vierkante meter samenleeft. Links en rechts van de inkom bevinden zich twee keukentjes waar tevens een schamele voorraad prijkt. Een keukentje is voor de vrouwen des huizes en eentje voor de mannen. Het moge duidelijk zijn dat voorzichtigheid is geboden wanneer je met verscheidene seksen van verscheidene families onder 1 dak samenleeft. Als we dan ook vernemen dat de oude traditie van verplicht huwen met familie (neefjes met nichtjes) nog steeds in gebruik is dan weten we ook meteen waarom. In het midden van de hut is een open ruimte waar men samenleeft en eet. Hier bengelen tevens een aantal voorwerpen aan een koord zijnde een mandje, iets wat lijkt op een mes en nog een paar andere vreemde voorwerpen. Deze mogen we zeker niet aanraken want dit zijn allemaal, met uitzondering van een Nike petje dat papa snel verwijderd, voorwerpen van hun voorvaderen wiens 'geesten' alzo temidden van de bewoners zijn. Na deze prachtige rondleiding in het huis van papa en verduidelijking van leefgewoontes wordt een donatie op prijs gesteld. Deze mag dan wel in het mandje van de voorvaderen worden gestopt. De betekenis van 'toerisme' is blijkbaar ook hier gekend. We nemen afscheid en moeten dringend doorrijden want omstreeks 10:00u wordt de weg naar Bajawa door wegenwerken voor 3u onderbroken. Kwart na 10, We komen te laat, doorgang pas omstreeks 12:30u tijdens de lunch van de wegwerklui. We besluiten deze tijd nuttig te besteden en keren een paar km op onze passen terug om campung Saga te bezoeken, een gelijkaardig authentiek Lio dorp in de bergen. Door een aardbeving een twintigtal jaren geleden werd de bevolking door de regering aangemaand om in betere -met steen gemetste- huizen te gaan wonen. Met als gevolg dat in het 'authentieke' dorpje nog slechts enkele oudjes wonen en dit dorp eigenlijk meer voor het toerisme in ere wordt gehouden. We krijgen een zeer geanimeerde rondleiding van een lokale jonge dertiger die toch wel enkele talen machtig is. Saga is zeker ook en bezoekje waard. Lunch voor de werkmannen dus tijd om door te gaan. Het is nog even rijden van Ende naar Bajawa langs de kronkelwegen in de bergen waar telkens weer verassingen (kuilen, onverharde stukken, stenen, kippen en honden) opduiken. Het is steeds Hati-Hati !! geblazen. We zijn op weg naar de Ngada regio en onderweg vertelt Harry ons in geuren en kleuren over de verschillen tussen de Lio en Ngada gebruiken. Het valt ons op dat we steeds vaker hati-hati moeten doen voor honden op de rijbaan die zich gedragen alsof de rijbaan van hen is. Kort na zonsondergang bereiken we onze tweede slaapplaats een paar km ten zuiden van Bajawa. We verblijven in B&B Manulalu. De kamers zijn nog eenvoudiger dan deze in de eco lodges maar we hebben wel warm water in de douche!! De lounge (gezamenlijke ruimte) is gezellig ingericht met een open haard. Hier nuttigen wij tevens ons avondeten. We spreken met Harry af om half negen de volgende ochtend.
Dag 4: Bajawa
Een mindergoede nachtrust word snel vergeten door een adembenemend uitzicht bij het ontbijt. Subliem! Half 9. Harry is er niet. Dit is niet van zij gewoonte. Hij is gisteravond nog naar de stad gereden. Er is toch niks mis? 10 minuutjes later komt hij eraan. Oef. Hij verontschuldigd zich. Is in de stad blijven slapen en moest de wagen nog vol tanken. Vandaag gaan we een paar typische Ngada dorpjes bezoeken. Bena is het eerste en meest bekende, slechts 5 minuutjes van Manulalu. Het is een indrukwekkend dorp, rechthoekig, een voetbalveld groot in een drietal terrassen tegen een lichtjes oplopende bergflank aangelegd. Het zwarte voetbalveld van lava steengruis is kraaknet en wordt duidelijk met de regelmaat van een klok geveegd. Met de registratie (vast bedrag) krijgen we een mooi geweven ikat sjerp om de hals, zogezegd om de geesten gunstig te stemmen. Het is bloedheet. De hutten, identiek aan deze van de Lio, staan zij aan zij aan de rand van van het plein. De daken van de huizen hebben een speciale vorm en Sommige hutjes hebben een klein hutje boven op het dak, anderen een klein popje en nog andere niets. De betekenis hiervan kan je googelen of kom je wel te weten wanneer je Flores bezoekt. In Bena is wel wat volk thuis alsook menig huisdier. Er blijken hier evenveel honden als mensen te wonen. Op verscheidene verandas zitten vrouwen te weven. De sjerpen en sjalen worden ons telkens te koop aangeboden. Vele van de afgewerkte produkten raken niet of nooit verkocht, dat maken de door de zon verschenen kleuren duidelijk. De vrouwen hebben allen vreselijk lelijke zwarte tanden, een dikke opgezwollen tong en hun mond lijkt vol bloed. Dit komt door de Siri Pinang die ze kauwen. Een soort soft drug van pinang nootjes vermengd met kalk en siri blaadjes. Bijna alle ouderen kauwen het, misschien helpt dit wel om de armoede en miserie waarin ze leven te verzachten. Overal aan de hutten prijken schedels van waterbuffels en varkens, aan de ene hut meer of minder dan aan de andere. Dit zijn bewijzen, restanten van speciale gebeurtenissen bij de families die hier wonen. Bij praktisch iedere gebeurtenis, of het nu een huwelijk of geboorte of overlijden is of het slopen of bouwen van een hut, aan alles gaat tenminste 1 ceremonie gepaard. Een ceremonie bestaat uit het slachten en offeren van een dier, dit om de geesten gunstig te stellen. We wandelen verder tot het uiteinde van het plein. Hier is een familie van een clan een hut aan het slopen. Verscheidene families van deze clan zullen om beurt deze hut totaal slopen en daar een nieuwe weer opbouwen. Met het slopen en bouwen van een hut gaan verscheidene ceremonies gepaard en zullen telkens verscheidene dieren geslacht worden. Met het slachten van een waterbuffel zijn de geesten van de voorvaderen meestal gunstig gesteld. Er zijn echter steeds minder waterbuffels te vinden en dan worden er varkens in de plaats geofferd, meerdere varkens zijn nodig om de geesten even gunstig te stellen als met een waterbuffel. Een Ngada dorp bestaat uit verscheidene clans, het aantal mannelijke (Ngadhu) en vrouwelijke (Bhaga) hutjes die recht tegenover elkaar op het plein staan, verraden hoeveel clans er in dit dorp wonen. De mannelijke en vrouwelijke hutjes verschillen van vorm en hebben elk hun specifieke functie. We gaan hier niet verder over uitwijden, u vindt hierover voldoende info op het internet of wanneer u zelf Flores bezoekt. Bij een ceremonie wordt het bloed van het geofferd dier aan de paal (lichaam) van het Ngadhu hutje van desbetreffende clan gesmeerd. Aan het slopen van de hut zijn er recentelijk enige ceremonies vooraf gegaan. Dat is duidelijk te zien en te ruiken (stank van slachting en vers bloed) aan een Ngadhu hutje. Aan het eind van het plein, een beetje op een berg, staat een Maria beeldje. Het bewijs dat deze mensen katholiek zijn, weliswaar met een snuifje animisme. Voor het verlaten van dit dorp houden we nog even halt bij Moses, een oudere man die alleen woont en die door Harry natuurlijk gekend is. Moses is een grappig man en lacht veel. Een orang gilla zegt Harry. Na een donatie (en nadat hij zijn hutje vlug wat opruimt) mogen we even binnen een kijkje nemen. U moet dit echt wel zelf bezoeken ! Op naar het volgende Ngada dorp in de buurt. We rijden door een indrukwekkend bamboe bos en stoppen even voor enkele foto's. Bamboe van 20 meter en hoger, met een doorsnede van wel 30cm en meer, in trosjes bij mekaar. Schitterend, mooi. We kopen onderweg nog enkele mini banaantjes (toerista stoppers!) en arriveren in Curucina. De armoede druipt eraf. Bij het binnenkomen is een vrouw haar moestuintje aan het wieden. Deze familie is blijkbaar de rijkste van het dorp. Ze hebben varkens en de zeug heeft drie dagen geleden geworpen. Mijn liefste is hierdoor bijna in extase en stapt resoluut door de tuin om van deze zwarte diertjes enkele foto's te nemen. Ik volg ondertussen de vrouw des huizes die zorgvoldig haar kroost, drie jongetjes, bij mekaar ronselt. Een jongetje, ik schat een drie jaar jong, kan niet lopen. Misvormde voetjes. Ik vraag me af wat, welke toekomst dit kind in deze omstandigheden heeft. Hier komen duidelijk minder toeristen want het registratieboek is veel minder beschreven. Na de registratie lopen we verder het dorp binnen. Een gelijkaardige set up. Een dorpsplein van zwarte lavagruis in terrasbouw, deze keer iets steiler bergaf. Weinig volk thuis, wel weer veel honden. We lopen langs de hutjes en hoe verder naar beneden, hoe armzaliger de hutjes. Hier wonen echt arme mensen. Op een van de verandas staat een jongetje van een jaar of acht, in iets wat een rood voetbal tenutje blijkt te zijn geweest, met zijn ietwat jongere zusje. Beiden zien er niet uit, alsof ze minstens een week niet gewassen zijn geweest. Haar groene jurkje is helemaal besmeurd. Een jonger zusje van ongeveer vier komt vanachter en zeil uit gekropen. Het kind heeft een veel te kort vies truitje aan, verder van haar naveltje tot teentjes totaal naakt. Zielig en tegelijkertijd schattig, we nemen een aantal foto's. Hier zit misschien wel 'de foto van het jaar' tussen, maak ik mij de bedenking. In dit dorp wonen echt arme mensen, hier kan men echt wel donaties gebruiken. Deze bezoeken aan de Ngada en Lio dorpen zijn indrukwekkend, hier praten we nog vaak over na. Genoeg cultuur voor vandaag, we gaan ons 'verfrissen' in een warmwater bron. We rijden niet naar Soa wat het meest bekende en meteen ook drukst bezocht is maar naar een kleinere bron in de buurt. Gelukkig hebben we Harry, die kent dit eiland op zij duimpje. Het is een mooi, idyllisch plekje verscholen tussen de bomen op amper vijftig meter van de rijbaan. Er is registratie. Dit plaatsje wordt 'gerund' door een familie en je kan er eten verkrijgen. Wij laten deze kans aan ons voorbij gaan en eten, toerista indachtig, ons eerder gekocht roti met kaas. Na het eten doet Harry een dutje terwijl wij van het warme water gaan genieten. Er zitten slechts een paar toeristen in het riviertje. Twee kleinere waterlopen komen hier samen, eentje koud en eentje met heet water. Het koud water komt van de steile rotswand links in de heetwaterloop gestroomd. We stappen in het water waar het koude reeds gemengd is met het hete water. De stroom is ondiep, varieert van ongeveer 40 tot 90 cm diepte, en is een zestal meter breed bezaaid met rotsen. We zoeken de beste temperatuur op door meer links of rechts in de waterstroom te zitten. Heerlijk. Zalig. We nemen een paar fotos in het water en op de rotsen in de waterstroom. Echt een heeeel mooie plek in the middle of nowhere. Het is onderussen midden in de namiddag en besluiten verder niks uit te richten. We rijden terug naar Manulalu om te rusten. Morgen trekken we verder.
Dag 5: Bajawa-Ruteng
Weer een mindere nachtrust. Het panorama ontbijt maakt alles weer goed en de toerista is uit onze lichamen verdwenen. We verlaten Manulalu en bezoeken eerst nog kuta Bajawa vooraleer we de trip naar Ruteng aanvangen. Harry zet ons af in de buurt van de moskee, een van de weinigen op dit eiland. Ongeveer 85% van de bevolking op Flores is katholiek met een degelijke dosis adat gebruiken, de resterende 15% is overheersend moslim. Terwijl Harry de auto gaat tanken, lopen wij even de stad door. Weinig te beleven in de stad, geen markt vandaag. We lopen voorbij een schooltje. De kinderen, we schatten tussen negen en twaalf, staan klaar om de school te verlaten. We worden overspoeld. Een Twintig, dertig, veertigtal kinderen in uniform bestormen ons. "Hello!" "Ware you from?" "Wots your name?" "Foto, Foto" klinkt het van overal. We nemen een eental fotos met hen. We beantwoorden hun vragen en stellen hen dezelfde vragen. Ze willen maar al te graag wat engels praten, jongens en meisjes. We stappen verder en raken moeilijk uit hun greep. Zij zijn superblij en enthousiast. We horen twee jongens mekaar nog opmaken, "sexy" fluistert de ene tegen de ander doelend op mijn vrouwtje. De jongen heeft smaak, denk ik bij mezelf, die gaat het nog ver schoppen. We ontmoeten Harry terug bij de moskee en verlaten kuta, dit was een leuk bezoek, selamat jalan!. Onderweg vertelt Harry ons meer over de geschiedenis van Flores. Over de japanners, de nederlanders en portugezen die hier voet aan land hebben gezet. De portugezen hebben dit eiland Flores gedoopt. God mag weten waarom want veel bloemen zijn hier niet te bespeuren, ze hadden het misschien beter Cachorro genoemd. Er is schoolplicht op Flores, maar deze is duur en niet voor iedereen betaalbaar. Ondanks het werk en financiele hulp van missionarissen en zusters vallen er nog vele kinderen uit de schoolboot en leeft er nog een groot percentage analfbeten op dit eiland. De mensen op Flores leven van visvangst of landbouw. Landbouw betekent koffie (lewak), papaya, kaneel, kruidnagel, bananen, rijst, ananas, kokos, mango, citrusvruchten, djahe, chili pepers, aardappelen en andere. De veestapel is beperkt. Het is te zeggen, aan kippen en eieren is er geen gebrek. Verder zijn er hier en daar wat varkens en zien we soms enkele geiten lopen. Koeien staan aan een ketting te grazen langs de kant van de weg. Hier zijn beduidend meer koeien dan in Lio gebied, blijkbaar is de bevolking hier wat rijker. Vee is als geld op de bank. Dit is goed voor de ceremonies en het vlees is goed voor consumptie. Ik merk op dat er geen melkkoeien zijn en zeg tegen Harry dat dit misschien beter is daar men dan melk kan verhandelen. Met melkkoeien heeft men volgens Harry veel te veel werk en daarom vind je deze hier niet. Wij hebben er een ander idee van maar het is ons al langer duidelijk dat werken hier niet echt in het bloed zit. Onderweg houden we halt aan zee bij de gekleurde stenen. Hier lunchen we. Wij eten weerom roti met kaas en Harry eet een vis met rijst die hij eerder in Bajawa gekocht had. Het strand ligt met appelblauwzeegroene stenen bezaaid. Ook in de rotswanden zie je deze stenen zitten. De lokale bevolking verzamelt de stenen in zakken om aan chinesen en toeristen te verkopen. Harry vreest dat binnen enkele jaren al deze kleurrijke stenen van het eiland zullen verdwenen zijn en oppert dat de overheid hier moet ingrijoen om dit te voorkonen. Hij heeft ook zijn eigen theorie over het ontstaan van deze stenen. Best interessant. We rijden verder en houden halt in Aimere, de streek waar men Arak maakt. Arak maakt men van de aren palmboom en van de lontar palmboom, de beste Arak komt van deze laatste zegt Harry. Op verscheidene plaatsen langs de weg wordt er arak gemaakt. Arak wordt hier van lontar sap gemaakt. Heel interessant hoe men dit sap opvangt, hoog in de top van deze boom. We vragen een demonstratie. Een knaap van om en bij de twintig wil dit, tegen donatie, wel even tonen. Hij beheert een dertigtal bomen welke dagelijks hem een zestig liter sap opbrengen, goed voor een 15 liter Arak. Hij bindt een touw rond zijn lende met een haak ter hoogte van zijn onderrug waar hij een emmer aan haakt. Hij neemt een mes mee en, blootsvoets, klimt hij via enkele in de boomstam genagelde steuntjes naar boven. Op enkele seconden zit hij in de top, we moeten hem echt vragen om 'onderweg' even halt te houden voor een foto zoniet hadden we te laat geweest. In te top klimt hij, via eerder aan mekaar vastgemaakte bladeren van de bomen, van de ene boom naar de andere. Een aap zou dit niet sneller kunnen of behendiger zijn, denk ik. Na het sap van drie geconnecteerde bomen te hebben opgevangen staat onze man trots met een klein emmertje sap op 1-2-3 terug beneden. Tijdens mijn jeugd heb ik boeren vaak koeien zien melken en dit sap in deze emmer lijkt niet anders dan een emmertje verse koeiemelk. Ik mag het even proeven. Wauw!!! Dit is echt palmsap! Een zuur melkje, niet te drinken. Verse koeiemelk is veeeel lekkerder. Hier Arak van stoken doen ze zelf op een erg architecturale inventieve manier. Deze stop moet je zeker maken. We zetten onze reis verder en bereiken ons hotel fx72 in het land van de Manggarai, weer net na zonsondergang. Dit is onze laatste avond samen met Harry en besluiten hem mee uit eten te nemen. In het restaurant herkennen we gasten die eerder eveneens in Manulalu verbleven hadden. Harry bestelt een portie scampi, "voor de zusters" zegt hij. Harry beseft heel goed dat de juiste relaties onderhouden heel belangrijk is voor zijn business. De zusters runnen hotel susteran in Ruteng. Na het eten brengen we hen de scampi. De zusters zijn heel vriendelijk en alles is hier kraaknet, een aanrader als hotel!
Dag 6: Ruteng-Labuan Bajo
Goed geslapen in een toch wel heel erg basic hotel. We bezoeken eerst de markt van Ruteng. Het is zondag en dus is de markt iets kleiner en minder druk dan op een dag in de week. We bereiken de markt via een klein steil steegje naar beneden. Hoe verder we afdalen in het steegje, des te indringender de geur. Een onaangename geur van vlees, vis, groenten en kruiden. Dit is een lokale markt, we lopen als enigste toeristen tussen de koopwaar door in smalle, vieze vuile gangetjes. Een beleving op zich. Gelukkig is het zondag en zijn we snel rond. Op naar Harry om onze rit verder te zetten. We stoppen in campung Chanchar. De Manggarai telen rijst op een bijzondere manier. Niet op terrassen zoals de meesten maar op hoogplateaus, in de vorm van een lingko (spinnenweb). Hier beklimmen we, na registratie, een kleine heuvel die ons een uitmuntend uitzicht biedt over een immens plateau met meerdere Lingko's. Iedere clan heeft zijn eigen lingko, en iedere familie van die clan bezit een of meerder percelen hiervan. Deze percelen zullen altijd eigendom blijven van een van de families van dezelfde clan. Er mag geen grond verkocht worden aan 'vreemdelingen'. We nemen enkele fotos van dit panorama en zetten onze weg verder. Onderweg worden er in vele huisjes feestjes gehouden. Het is de dag van de heilige communie, vertrouwt Harry ons toe. Vandaag doen vele kinderen hun communie en de ouders van de communicanten geven een feest voor de ganse familie. Dit houdt in dat er enerzijds gekookt moet worden voor de ganse familie en dat anderzijds de familie geschenkjes, of geld, meebrengen. We houden halt bij een feesthuisje waar een meisje haar communie doet. Zij zit centraal, als het ware op een troon, tussen haar ouders in en heeft een sneeuwwit kleedje aan. Een echt prinsesje. De famillie zit in rijen achter mekaar, naar het prinsesje gericht. Het is alsof men naar de film komt kijken. Er schalt of schreeuwt muziek door de muziekinstallatie, veel te luid. Muziek op dit eiland staat altijd loeihard, waarschijnlijk de reden waarom de bevolking hier hardhorig is. Sommige families zijn erg groot en ik vraag me af of de ouders van deze communicanten wel voldoende varkens hebben om hun familie van eten te voorzien, het valt ons ook op dat er hier veel minder honden op straat ronddwalen...
We bereiken veilig Labuan Bajo en nemen afscheid van Harry bij ons hotel Gollo Hill Top. Het is een mooie trip geweest en Harry is een prima gids en chauffeur.
We spenderen nog wat tijd aan het zwembad van Gollo en dalen 's avonds af naar de haven van Labuan Bajo waar we tussen de locals van een lekker verse vis genieten. Eenvoud kan toch mooi zijn.
Dag 7: Labuan Bajo-Rinca-Labuan Bajo
Vroeg uit bed want om half 8 komt men ons ophalen om per boot naar het eliand Rinca te varen. Hier bevindt zich een nationaal park waar er Komodo varanen te vinden zijn. Een komodo varaan is eigenlijk een uit de kluiten gewassen kruising van een hagedis, salamander, varaan. Hier noemt men deze wezens "dragons". Harry heeft deze excursie voor ons geregeld. We zullen Rinca bezoeken alsook enkele eilanden om te snorkelen. We vertrekken rond 8 uur als eerste met onze schuit, bemand door de kapitein schipper en twee matrozen. De kapitein, met een net boven de knieen afgesneden jeans en wit-zwart gestreept mouwloos t-shirt, heeft misschien de leeftijd van 25 al bereikt en de matrozen lijken ons toch iets jonger. Onze schuit, volledig in hout, wordt aangedreven door een traaglopende dieselmotor van voor het turbotijdperk. We worden dan ook snel ingehaald door andere bootjes met dezelfde bestemming. Het boottochtje duurt een half uurtje langer dan gepland, en vermits ik vergeten ben het fototoestel in de rugzak te steken, is het humeur van mijn liefste net iets minder zodat de heenreis eindeloos lijkt te duren. Uiteindelijk meren we aan in Rinca en maken we kennis met de dragons. U moet dit zelf bezoeken en beleven. We varen terug richting LB en de bemanning begint met de bereiding van onze lunch welke na een 3 kwartiertjes varen klaar is. We krijgen een baby tonijn voorgeschoteld met verse groenten, scampi's in een pittig sausje met gekookte rijst en mie. Het is suuuper lekker. Heerlijk om samen met je kersverse alleen op een bootje op het water van deze maaltijd, de zee en van mekaar te genieten. De camera is al lang vergeten. We houden halt om te snorkelen. Ik ga als eerste van boord, een klein avontuur langs een houten laddertje tegen de flank van onze schuit. Mijn liefste probeert maar de angst overwint en ze besluit toch niet te snorkelen. Ik dus maar alleen en voor heel even. We varen verder naar een bounty eiland en meren aan. Hier snorkelen we even tussen de veelkleurige en agressieve kleine visjes. Het is er vrij druk en we besluiten om terug te keren naar ons hotel waar we nog even genieten van de rust aan het zwembad en het mooie panorama over zee en de zonsondergang. Van ons diner, deze keer calamares, genieten we weerom bij de locals aan de haven.
Dag 8: Labuan Bajo-Seminyak.
Onze vlucht is omstreeks 09:45u. Het is mooi geweest. Heel mooi.

Tip 2: hotels op Flores dien je niet op voorhand te reserveren behalve misschien de eco lodges. In Bajawa, Ruteng en Labuan Bajo zijn voldoende gelegenheden. Hierbij onze rating van de hotels waar wij verbleven. Deze ratings staan niet tegenover de ratings van hotels in Bali maar eerder in vergelijking met mekaar
Hotel Ligging Accomodatie
Kelimutu eco. ***. ***
Manulalu. ***. **
Fx 72. **. *
Gollo. ****. ****

Tip 3: Rinca
Boek deze trip in een lokaal bureautje in Labuan Bajo, keuze te over.

Tip 4: Gidsen
Gidsen in overvloed maar niet iedereen is de engelse taal goed machtig. Voor engels en nederlandstalige begeleiding kan je steeds bij Harry terecht. Met stip aanbevolen. Info@travelflores.com - www.travelflores.com

Tip 5: Wil je een eiland bezoeken met eigen en diverse culturen waar toerisme amper bestaat dan is Flores een MUST DO! Veel plezier.
Posted by Debast on
Wij hebben al 3 keer Harry als gids genomen 2 maal in Flores en 1 maal als gids in Sulawesie.Hij kent Flores op zijn duimpje ook iedereen kent hem.Hij is ook fexibel en laat ons de mooiste plaatjes zien.Hij is een echte aanrader.
Nogmaals bedant Harry en de groetjes van ons allen.V
Posted by Claudia and Ralf on
Wir haben mit Harry eine Tour für 6 Tage gemacht. Es war nicht die erste sondern vor 5 Jahren waren wir schon einmal mit Harry unterwegs, von daher war das Wiedersehen sehr freundschaftlich!
Wir sind zusammen mit dem Auto von maumere bis nach labuan bajo gefahren.
Die Tour war einmalig und Flores ist eine wunderschöne abwechslungsreiche Insel. Harry ist ein sehr engagierter, interessierter und entspannter Guide. Er weiß wahnsinnig viel über Land und Leute - nicht nur über Flores sondern über ganz Indonesien.
Somit war das Autofahren nie langweilig. Und dank gutem Englisch war die Verständigung immer easy. Ohne Harry hätten wir niemals so viele schöne Plätze gesehen und konnten uns ausserdem die doch recht anstrengende Fortbewegung mit den Local Transports sparen. Highlight waren die 17 Islands mit tollem fischbarbecue am Strand.
Die Unterbringungen waren immer ok. Meist haben wir uns einige angesehen und dann entschieden. Auch konnten wir die Route individuell mitbestimmen, was uns am meisten interessierte und in die zeitplanung passte.
Es war eine super aufregende und lustige Zeit mit Harry und wir würden Harry jedem empfehlen der Flores richtig kennenlernen möchte!
Claudia & Ralf
Posted by Roger on
Ik heb een geweldige 6 daagse tour met Harry door Flores net afgesloten. Gestart in Labuan Bajo naar Ruteng, prachtige landschappen. Van Ruteng naar Riung op mijn verzoek een bezoek gebracht aan een parochie in Lengkoajang gesticht door de Nederlandse Pater Janssen. De kerk staat er nog in de originele staat. De bevolking was super aardig, de school bezocht en meegegeten. De weg naar Riung was onvergetelijk, een ware expeditie. In Riung gesnorkeld bij de 17 islands en in de middag richting Bajawa voor 2 nachten, hier is veel te zien traditionele dorpen o.a Bena, hier werd gefeest ter gelegenheid van 2 gerenoveerde huizen. Ook een wandeling gemaakt bij vulkaankraters en verschillende hotsprings bezocht. Van Bajawa naar Moni. Heel vroeg op naar Kelimutu national Park. De prachtig kleurende vulkaanmeren, Top! Van de zuid naar de noord kust via binnenwegen en mooie dorpjes naar Msumere. De laatste dagen relaxen bij Sea World en nog 2 mooie duiken gemaakt, hamerhaai gezien.
Bedankt Harry voor het goede gidsen en bovenal het uitstekende chauffeurswerk.

Groet Roger
alleen reizend
Posted by Ilse, Sabrina and Evelien on
Definitely the best way to travel on Flores is by hiring a driver/guide. Harry was recommended to us by friends and we had the most amazing trip thanks to Harry! We designed the travel plan together and he was always very flexible and always did his best to accommodate us. Thanks to Harry we have seen the most beautiful spots on Flores - from remote beaches to beautiful snorkeling spots and of course Kelimutu crater. He speaks fluent English and also Dutch.

Terima kasih banyak Harry, we already miss Flores!!
Posted by Pepijn en Fleur on
Afgelopen maart hebben we een geweldige tour gedaan van Komodo en Flores. Vulkanen, Komodo dragons, afgelegen dropjes, rijstvelden en waanzinnige stranden. Harry heeft ons alle mooie plekken laten zien en was een fantastische gids. Hij spreekt goed Nederlands, houdt heel goed rekening met de wensen van zijn gasten, rijdt veilig en is altijd in voor een grapje. Ik zou iedereen die van echt reizen houdt deze tour aanraden. Je ziet iedere dag ontzettend veel en komt echt in contact met het land en de mensen. Een onwijze aanrader, absoluut doen!!!
Posted by Delphine on
Ik heb net de tour afgerond en wat was dit een waanzinnige ervaring! In een korte tijd weet Harry alle hoogtepunten van Flores te laten zien waarbij zijn passie voor het eiland duidelijk te merken is. Hoe gek hij zelf op Flores is, is aanstekelijk. Harry weet alles te regelen en helpt je met boottochten of tickets naar je volgende bestemming. De tour was ook aan te passen naar je eigen wensen. Harry is grappig en hij wilt je niet alleen over zijn cultuur leren, hij is ook leergierig naar jouw cultuur. Hij spreekt goed Nederlands en Engels waardoor communicatie gemakkelijk is. Overal waar je komt, iedereen kent Harry Hago, orang gila! Zeker een aanrader!
Posted by Anna Maria Breijs on
Onvergetelijke tour door Flores
Graag wil ik toekomstige reizigers vertellen dat ik enorm genoten heb van mijn 5 daagse tour op Flores. Harry Hago is een erg goede reisgids. Hij kan veel vertellen over de diverse bevolkingsgroepen die leven op Flores. Hij heeft grote kennis van de natuur en de cultuur op het eiland. Wat mij erg aansprak bij TravelFlores is dat het programma op mijn wensen werd aangepast. Naast alle highlights (kelimuto, traditionele dorpen en Komodo national parc) heb ik ook echt contact kunnen maken met de bevolking en de kinderen van Flores. Hartverwarmend was mijn ontvangst op een basisschooltje waar ik spontaan werd toegezongen door de kinderen. Op verzoek organiseert hij ook mooie wandelingen of een mountainbike tour. De 'always smiling' Rian was een ervaren en erg rustige een prettige chauffeur. Harry spreekt naast Indonesisch ook heel goed Nederlands en Engels. Ik kan een tour met Harry Hago, TravelFlores van harte aanbevelen.

Anna Maria Breijs, 28 februari 2014
Alleen reizend
Posted by Jan&Marie-An on
We did the trip from Maumere to Labuanbajo(7 days) with Harry and his responsable driver Budi. It was a wonderfull experience!!!!
Harry can concentrate on explanations while Budi is driving.
And there is so much to see, hear and feel!
Flores is so beautifull, unspoilt.
Harry lets you make contact with the people because he speaks all the different languages of the island.
He knows a lot about nature, people and it's culture.
There are many socalled guides but Harry is top!!!!
We highly recommend him!
You can always contact Us for further information on:
jandenys61@gmail.com

Jan & Marie-An Belgium january 2014
Posted by Marije and Rene on
Traveling with Harry as our private guide on Flores was a fantastic experience.
We highly recommend Harry when you are looking for a local guide/driver who knows perfectly the way on Flores. Harry is not only a friendly, funny and reliable driver, but lets you see/feel how the people are living with nature and their religions on Flores.

Thanks to Harry we had a wonderful time in Indonesia / Flores.

Prima kasih!!
Posted by Marije en Rene on
Voor ons was reizen door Flores met Harry als privé chauffeur een fantastische ervaring! Echt een aanrader als je veilig en comfortabel het eiland Flores wilt verkennen. Harry is niet alleen een gezellige,grappige en betrouwbare chauffeur, maar laat je ook het echte avontuurlijke leven op Flores zien. Zo kwamen we bij de mensen thuis, zagen we hoe men leeft van de natuur, hebben we een rituele slachting mee gemaakt en liet hij ons de mooiste plekjes van het eiland zien welke je niet 123 op eigen houtje zou ontdekken.
Dankzij Harry is Flores voor ons een hele bijzondere bestemming / ervaring geworden!

Marije en Rene
rebuzz(at)gmail.com
Posted by G en F on
Begin juli met 2 personen een tocht gemaakt met Harry Hago van Maumere naar Labuanbajo inclusief een tweedaagse bootreis naar de Komodo eilanden.
We zijn het volledig eens met wat andere reizigers hebben geschreven op deze site. Het klopt allemaal. Een prima ervaring!!
Harry is betrouwbaar en een voortreffelijke gids en driver (de wegen in FLores zijn niet in zo'n beste staat en een goede auto en chauffeur zijn erg belangrijk). We kunnen Harry zeker aanbevelen aan iedereen die het prachtige eiland Flores wil bezoeken.
Posted by Aranka on
Harry heeft mij en mijn vriend een fantastische en prachtige tour over het eiland Flores gegeven. Wij hebben ook een mooie boottrip mogen maken om de Komodovaranen te zien. Prachtige beesten. En ook de boottrip was geweldig. We hebben heerlijk gegeten, goed geslapen en ook nog gesnorkeld bij een van de prachtige baaien. Op Flores zelf zijn wij met de auto van het westen naar het oosten gereisd. Omdat wij het zo mooi vonden, vinden we het nu jammer dat we niet langer over de trip hebben gedaan. Maar dat is natuurlijk altijd persoonlijke smaak. Het eten was heerlijk en het mooiste van alles is. Je kan Harry alles vragen. Hij spreekt supergoed Nederlands. Weet veel te vertellen over het eiland. En als hij het niet weet, zoekt hij het voor je uit.
Harry bedankt voor de geweldig vakantie en je cursus Indonesisch ;)
hopelijk zien we elkaar weer in de toekomst voor een nieuwe trip.
Posted by Joep v Hees on
Dit jaar heb ik samen met mijn vriendin een tour geboekt bij Harry. 2 dagen met een boot tussen de prachtige eilanden als Komodo en Rinca. Uiteraard met een bezoek aan Komodo National Park en zo verscheidende malen de Komodovaraan gezien. Een kundige kapitein en tevens Chefkok, behulpzame bemanning en Harry maakte deze tour van 2 dagen tot een heerlijke en prachtige ervaring. Vervolgens hebben we de tour aan vaste land van Flores voortgezet. Gedurende 3 dagen heeft Harry ons veel laten zien en geleerd. Harry spreekt super goed Nederlands zodat je en leert maar zeker zo belangrijk ook veel plezier hebt door met elkaar te grappen en te discussiëren. Daarnaast weet hij precies de plekken te vinden die iedere toerist zal bezoeken, maar voor ons nog belangrijker ook juist die plekken waar menig toerist nooit zal komen! We hebben tijdens onze Flores tour verschillende mensen ontmoet en gesproken. Altijd even aardig en nieuwsgierig maar vooral gastvrij. En dat geldt natuurlijk ook voor de familie van Harry, want op onze laatste avond hebben we mogen genieten van de super kookkunsten van zijn vrouw. Al met al, voor ons een onbeschrijflijke mooie vakantie-ervaring. Als je er van houdt om een prachtig eiland te ontdekken zonder vaste roosters en een grote reisgroep, en juist net die dingen wil zien en ervaren waar de touroperators aan voorbij gaan, dan is het zeker waard om Harry te vragen een mooie tour voor je samen te stellen. Het oorspronkelijke plan was enkel Bali ivm een bruiloft van een vriendin van ons, maar nu achteraf hadden we deze extra reisbestemming nooit willen missen. Harry bedankt! En beste lezer, heb je vragen, neem gerust contact met mij op: joepvanhees@home.nl
Posted by Gillis en Ingrid on
Harry is een leuke en intelligente gids die ook Nederlands spreekt. Hij heeft veel laten zien en kent zijn eiland heel goed. Verder kan hij goed inschatten wat je wel en niet wil.
Ik zou het graag nog een keer doen en weer andere dingen zien.
Posted by Oscar en barbara on
We enjoyed our tour on Flores very much!
Harry does things that other guides don't do, and he goes to places where other guides don't go. Because of this we've got impression we saw and experienced "the real Flores".
It's a big advantages that Harry speak english, dutch and many Flores dialects. You really get in good contact with the locals. Our trip was "Allemachtig Prachtig".
Harry, thank you! If we ever come back to Flores again you are definitely our guide!
Posted by J-Marc and C-Mai on
We had an excellent trip with Harry who is so proud to show us the most beautiful sites and to visit ethnies'villages. He is also very attentive to our needs and ready to adapt his program to our wishes. We visited 3 islands (Flores, Java and Bali) and we appreciate Flores Island the most, thanks to him. We warmly recommend Harry as your guide for this tour.

J-Marc and C-Mai
Posted by Gerard en Ineke on
Eind november 2011 zijn wij 5 dagen met Harry op pad geweest van Maumere naar Labuan Bajo. Wij spreken goed Engels maar het was reuze fijn dat Harry goed Nederlands spreekt. Hij kon alles heel goed uitleggen. Zijn vragen aan ons wat wij belangrijk en leuk vinden om te weten tijdens het reizen, heeft hij fantastisch onthouden en invulling aan gegeven. De informatie, die hij zelf over de bevolking, de natuur en gewoontes op het eiland Flores geeft, zijn absoluut meerwaarde geweest voor onze reis. Hij heeft ons als betrouwbare en rustige chauffeur veilig over de eeuwig kronkelende wegen op Flores gereden. Hij bracht en wees ons op bijzondere plaatsen en zorgde dat wij op een ontspannen manier contact maakten met de plaatselijke bevolking.
Ook gaf hij waardevol advies op welke plaatsen wij het beste de meegebrachte kinderkleertjes konden weggeven. Zo konden wij mooi meerdere gezinnen op verschillende plekken een zichtbaar plezier doen.
Andere reizigers kunnen wij Harry van harte aanbevelen !
Gerard en Ineke
Posted by Geraldine, jacques, nina, en max on
Wij hebben eind juli 2011 een prachtige tocht met gids harry en chauffeur berno gemaakt over flores. We hebben samen met een belgisch gezin gereisd en daarom was niet alleen de prima nederlands sprekende harry onze gids maar heeft hans, die prima engels spreekt, ook met ons gereisd. Dokter hans die heel goed was in het geven van massages aan onze zoon van 11 die 's ochtends last had van wagenziekte gecombineerd met gezonde spanning wat de dag ons zou brengen. Wij hebben een geweldige tijd doorgebracht op flores, en zijn ook blij dat we deze reis nu hebben gemaakt nu het toerisme nog tamelijk klein is. We zijn gevlogen naar maumere, harry had vooraf onze vliegtickets van en naar bali geboekt omdat de kleine maatschappijen moeilijk vanuit nederland per internet zijn te boeken. Voor ons was de toyota "schiphol" geboekt, prima auto, wel zonder verwarming, die welkomwas geweest in moni in alle vroegte toen het maar bleef regenen! Berno pleegde elk moment dat wij niet in de auto zaten onderhoud aan de mooie wagen, hij reed ook heel erg goed op de toch echt slechte wegen van flores. De eerste dag hebben we een zeer spannende rit gemaakt naar de hidden village, het had wat geregend en daardoor was het pad niet goed te berijden. Het was superspannend maar we zijn boven gekomen en weer veilig terug op de doorgangsroute. De route die wij gemaakt hebben van oost naar west was van maumere naar moni naar ende,riung, bajawa,ruteng,labuanbajo, rinca,komodo en terug naar bali via labuanbajo. Riung was echt de moeite waard, prachtige snorkelplek waar je 2 nachten moet blijven zodat je een hele dag op een onbewoond strand kunt zijn. Wij hebben gepicknickt en gedanst op het strand, supersfeertje met dank aan harry die echt iedereen kent en ons telkens weer verrasste met leuke uitstapjes! Harry is vrolijk en doet erg zijn best om je te leren kennen en het naar je zin te maken. En als hij moe is laat hem dan maar even lekker liggen hij is tenslotte 24/24 uur bijnjou als gids. Wij hebben ook goed afgesproken dat wij wel houden van afspraak is afspraak. Dat ging dus ook prima, gewoon elkaar aanspreken als iets niet gaat zoals je het wil, maar ook een compliment op zijn tijd is fijn! In bajawa had harry voor ons een bemo disco busje geregeld echt super!! Kamers op flores zijn apart, en als het echt niet naar je zin is dan doet harry zijn uiterste best om iets anders te regelen. Wij hebben zoveel gezien, geroken, geproefd niets was te gek. Harry en hans wisten heel veel van het eiland en van de mensen en alles wat er groeit op het eiland. Resultaat, wij zogen alles wat we zagen en hoorden als een spons op. Elk uur dat we niet sliepen was gevuld maar nooit te druk, je bepaalt zelf wat je wil zien of doen, en harry vindt altijd een manier om je wensen tot programma te bouwen. Dat is het mooie van dit concept jij kunt aangeven wat je wilt, harry heeft zoveel kennis en connecties dat komt altijd wel goed. Decrew was super, altijd vriendelijk nooit opdringerig maar wel heel betrokken. Als je inhoudelijk info wil hebben dan kunje via harry mijn email adtes opvragen, ik heb alles opgeschreven dus dat is geen punt. Wij hebben na onze landtocht nog 2 dagen per boot gereisd naar rinca en komodo dat was geweldig, en als het even kan moet je dat ook doen, je verlijft op een boot met drie man personeel die lekker voor je koken, de komodovaranen zijn een must. Harry, je wist het al dat wij heel tevreden zijn, wij hebben een geweldige tijd gehad. Alles was goed verzorgd,eten, drinken, programma. HARRY BERNO en HANS B E D A N K T!!!!
Posted by Anna Malcer on
Discovering Flores,
This has been the most exciting trip I have ever done. Flores is a fascinating island,nature,culture, people and lots of adventure, and Harry Hago is just the right person to show around. He is a great guide,let him know what want and you won't be disappointed. we had a lot of fun with him and discovered many places. He knows this island as the palm of his hand and what is more he knows its people,its culture and its custom. He speaks english,dutch and all the dialects from Flores,so you won't have any problems wherever you go. You will feel like a National Geographic Reporter ! Just relax and enjoy !
Barcelona, Spain.
Posted by Govert en loes on
Bedankt Harry.

Wat een geluk dat we je web-site ontdekten en wat een superweek heb je ons tweeën bezorgd! Als wij aan jou denken, komt er meteen een Big Smile op ons gezicht.
Jij hebt jouw prachtige Flores onvergetelijk voor ons gemaakt.
Je eerste vraag aan ons was: wat willen jullie zien? Onze wens: contact met de locale bevolking in de kampongs.
Jij en chauffeur Berno hebben dat mogelijk gemaakt. Je was niet alleen onze gids maar ook onze tolk en vriend. Door jou konden we met mensen praten, lachen en kennismaken met hun leefomstandigheden. We maakten kennis met je sociale bewogenheid, je gastvrijheid en je humor.
We hebben de kampong, waar je vrouw geboren is, bezocht, schriftjes, pennen en ballonnen uitgedeeld. Zingen met de kindertjes: "een ballon, een ballon, een ballonetje" en nog veel meer liedjes. Zwemmen met de kinderen in zee. Ik wordt er nog blij van als ik er aan terug denk hoe fantastisch dat allemaal was!
Prachtige ritten gemaakt via bijna onbegaanbare wegen (dat krijg je als je de binnenlanden in wilt). Het duurde je nooit te lang ook al was het soms al bijna donker voor we in ons volgende ressort waren.
Toch nog de Kelimutu kratermeren bezocht want dat mag je eigenlijk niet missen.
In een warung in Mona bediend worden door een jongetje van 12 die Wildeman heette maar het zeer zeker niet was. Hij hielp z'n moeder zo geweldig, samen met z'n broertje William.
Op een onbewoond eiland geweest om te snorkelen boven het koraal en een schildpad te zien zwemmen!
Vliegende honden bekijken en nog veel, veel meer!
Je hebt ons laten genieten, hebt voor ons gezorgd en ons je mooie eiland laten zien.

Harry, volgend jaar komen we weer naar Flores maar dat wist je al. Dan gaan we, samen met jou en Berno, een ander deel van Flores bekijken en genieten van jullie en al die andere lieve mensen. Selamat tinggal Harry!

Liefs van ons tweeën.
Posted by Misha en Nora on
Dag Harry,
Via deze weg nogmaals heel erg bedankt voor de interessante en informatieve tour 2 weken geleden! Kelimutu en het Lio-dorp waren zeker de hoogtepunten van ons bezoek aan Indonesie!

Mailen snel wat foto's door!

Nogmaals bedankt van ons en hopelijk tot ziens
Posted by Amei Bins on
Harry was an excellent guide. I really recommend him
Posted by ntje, Asim & Lukasje on
Salam Harry dan Berno,

Wij zijn nog steeds aan het nagenieten van een onvergetelijke mooie rondreis met jullie op Flores. Jullie wisten ons steeds te verassen met mooie uitzichten , dorpjes, lekker eten, comfortabel hotel, alles was tot in de puntjes geregeld. Zoals jullie weten komen we zeker terug binnen 2 jaar en dan zullen wij elkaar zonder twijfel terugzien. Harry en Berno bedankt om zo goed te zorgen voor ons.
We missen jullie...Selamat dari Ance, Asim dan Lukas
Posted by Mina on
Ma petite famille et moi avions rencontré Harry à Flores et avions été très ravi de faire notre périple avec lui. Il est une garantie sûre, honnête, sérieux, serviable et très professionnel en tant que Guide. Nous le recommandons à 100% et profitons pour saluer notre Harry et Ryan notre chauffeur.
Fabrice, Mina, Hana, Ilian.
Leave a Reply



(Your email will not be publicly displayed.)